Vernietiging van VvE-besluiten: wanneer kunt u als lid naar de rechter?

Een ledenvergadering stemt, de notulen worden verstuurd, en toch loopt niet elk besluit zoals het hoort. Misschien bent u niet correct opgeroepen. Misschien werd een investering doorgedrukt zonder dat de statuten daarvoor de juiste meerderheid vereisten. Als lid van een Vereniging van Eigenaars staat u dan niet met lege handen. U kunt de rechter vragen om het besluit te vernietigen.

In deze blog leest u wanneer vernietiging mogelijk is, binnen welke termijn u moet handelen en welke fouten VvE's regelmatig maken.

De basis: nietig of vernietigbaar?

Niet elk gebrekkig besluit is hetzelfde. Een besluit is van rechtswege nietig als het in strijd is met de wet of de splitsingsakte, bijvoorbeeld wanneer de vergadering iets besluit waartoe zij statutair simpelweg niet bevoegd is. Zo'n besluit heeft nooit rechtsgevolg gehad, ook zonder rechterlijke tussenkomst.

De meeste gevallen liggen echter anders. Een besluit is vernietigbaar wanneer het in strijd is met de redelijkheid en billijkheid die vergaderregels vereisen, of wanneer een reglementaire of wettelijke bepaling over de totstandkoming niet is nageleefd. Denk aan een onjuiste oproeping, een ontbrekend quorum of een besluit dat de belangen van een individuele eigenaar onevenredig schaadt. Zo'n besluit blijft geldig totdat de rechter het daadwerkelijk vernietigt.

De termijn: één maand, geen dag langer

Dit is waar leden zich het vaakst verrekenen. Voor vernietiging geldt een fatale termijn van één maand, te rekenen vanaf de dag na die waarop u van het besluit kennis heeft genomen of kon nemen. Bent u niet bij de vergadering aanwezig geweest? Dan loopt de termijn vanaf het moment dat u de notulen of de mededeling van het besluit heeft ontvangen.

Laat u deze maand verstrijken, dan is vernietiging niet meer mogelijk. Het besluit staat dan vast, ook als de inhoudelijke bezwaren gegrond waren.

De gronden voor vernietiging

De belangrijkste gronden waarop u vernietiging kunt vorderen zijn:

Strijd met de oproepingsregels: de vergadering is niet volgens de statutaire termijn of vorm bijeengeroepen, of de agenda vermeldde het onderwerp niet.

Ontbrekend quorum of onjuiste meerderheid: het besluit is genomen zonder dat het vereiste aantal stemmen of de vereiste meerderheid is gehaald.

Strijd met de redelijkheid en billijkheid: de belangen van een individuele eigenaar zijn zodanig veronachtzaamd dat het besluit naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet in stand kan blijven. Dit is de grond die het vaakst wordt aangevoerd en tegelijk het lastigst te onderbouwen.

Veelgemaakte fouten

De meeste fouten die in dit soort gevallen worden gemaakt zijn:

De termijn verkeerd berekenen: leden gaan er vaak van uit dat de termijn pas loopt vanaf het moment dat zij zich daadwerkelijk realiseren dat een besluit hen schaadt. De wet kijkt echter naar het moment van kennisname, niet naar het moment van beseffen.

Nietigheid en vernietigbaarheid door elkaar halen: bij nietigheid is geen procedure nodig binnen een termijn, bij vernietigbaarheid wel. Verwar dit niet, want een te laat ingediend verzoek tot vernietiging wordt niet alsnog toegewezen op grond van nietigheid als de grondslag daarvoor ontbreekt.

Alleen mondeling bezwaar maken tijdens de vergadering: een tegenstem of protest in de vergadering zelf schort de uitvoering van het besluit niet op en start geen nieuwe termijn. Voor daadwerkelijke vernietiging is een verzoekschrift bij de kantonrechter vereist.

Advies voor de praktijk

Vernietiging van een VvE-besluit is aan strikte vormvereisten en een korte termijn gebonden. Twijfelt u of een besluit rechtsgeldig tot stand is gekomen? Wacht dan niet af. Binnen één maand na kennisname moet duidelijk zijn of u een procedure start en die maand is vaak korter dan het aanvoelt.